سادگی یا پیچیدگی؟

دوستی از پیچیدگیهای زندگی امروز و سختی تصمیمگیری گله میکرد. گفتم در زندگی ساده رشدی نیست. زندگی سادهی یک گربه در غذا، خواب، جفتگیری و بچه آوردن خلاصه میشود. خیلی ساده است ولی چه فایده؟ کجا گربه رشد کرده و به دستاوردی رسیده است؟
گفتم اصلاً نخواه که ساده زندگی کنی. لذت زندگی در پیشرفت است، یعنی در «تبدیل شدن به موجودی که دیروز نبودیم» و این در گرو تمایل به مواجه شدن با پیچیدگیها و حل آنها است. مدتی است با این دیدگاه به زندگی نگاه میکنم و بخشی از معنای زندگی را در آن یافتهام.
خصوصاً در کتاب سومی که ترجمه کردهام (با عنوان: "از طمع تا وحشت" که تا پایان بهار 96 چاپ خواهد شد) بحث شده است که یکی از مشکلات روانشناختی انسانها اعتیاد به هارمونی (صلح و آرامش درونی) است (به آلمانی Harmoniesucht). ما به صلح و آرامش درونی نیاز داریم. در آن شکی نیست ولی اعتیاد به حفظ آن تحت هر شرایطی یعنی سکون مطلق و گربه شدن! هواپیما برای آنکه با سرعت 1000 کیلومتر در ساعت براند نیاز به تحمل فشار برخواستن از زمین دارد. پس از آن کارش سادهتر است اما باید اول برخیزد.
ویکتور فرانکل در کتاب «انسان در جستجوی معنا» مینویسد که برخی انسانها در مواجهه با رنجها آرزو میکنند که «کاش لیاقت این رنج را داشته باشم!». در نگاه اول خودآزارانه به نظر میرسد ولی در واقع نیست. مفهوم این آرزو این است که: امیدوارم از این رنجی که خواه نا خواه سراغ هر کسی میآید، بیاموزم، قویتر شوم (در راستای: هر آنچه مرا نکشد قویترم میکند!) و رشد کنم و به انسانی برتر و والاتر تبدیل شوم.
با این نگاه زندگی معنیدارتر میشود، خصوصاً اگر هدفی را مد نظر گرفته باشیم. من با این دیدگاه و با در نظر گرفتن هدفی 8-10 ساله که انسانی، اخلاقی، شدنی و مفید (برای خودم و جامعه) است (شرایط هدف خوب از دید دکتر هلاکویی) زندگی شادتر و فعالتری دارم، که هر چند مثل سابق رنجآور است ولی بسیار قابل تحملتر است.
من میخواهم به موجود بهتر و برتری (نسبت به گذشتهی خودم نه در مقایسه با کسی) تبدیل شوم و در این راه به استقبال رنجها میروم. با این دیدگاه زندگی شیرین میشود. در این دیدگاه درآمد و ثروت هدف نیست بلکه وسیلهای است برای تسهیل رسیدن به هدف. بنابراین «بود بود، نبود نبود» است. برای کسب درآمد تلاش میکنم اما هدفم نیست. سود را با کمال میل میپذیرم و ضرر را پایان جهان نمیدانم. هدفم والاتر و برتر از دلار و ریال است. هدفم زندگیِ انسانی و اخلاقی و عاطفی است. اینکه وارن بافت تمام ثروت خود را صرف امور انسانی (خیریه) میکند را درک میکنم. انسان شدن، انسان بهتری شدن، انسان بااخلاقتر شدن از ثروتمند شدن والاتر است. من والاترها را میخواهم، آنهم با تلاش و رنج خودم.

«گفت آنچه یافت مینشود، آنم آرزوست»!