هوش، عقل، خرد

سه واژهی هوش و عقل و خرد چه تفاوتهایی دارند و انسان خوشبخت کدم را دراد؟

1- هوش یا Intelligence: از هوش برای مداخله در محیط برای رسیدن به خواستههای خود استفاده میکنیم و کودک انسان از یکسالگی آن را به طور طبیعی دارد و نیز حیوانات کمابیش از آن برخوردارند (مثلاً کلاغ برای شکستن گردو آن را از ارتفاعی بالا روی سطح خیابان رها میکند و کودک نوپا هم برای برداشتن شکلاتها از روی کانتر آشپزخانه چند بالش زیر پایش میگذارد). آدمهای باهوش میتوانند در یک زمینه برنده شوند. مثلاً با هوشمندی خود را به حلقههای بالای مدیریت در کشور برسانند یا برای خود کسب و کاری موفق راه بیندازند و غیره. آدمهای "فقط باهوش" هرچند برنده هستند ولی با موفقیت و خوشبختی فاصلهای زیاد دارند. نمونهی آن افراد برندهای مثل مایکل جکسون است که در اوج شهرت و محبوبیت بر اثر اوردوز در مصرف مواد مخدر در جوانی مرد! او باهوش بود ولی عاقل نبود.

2- عقل یا Rational Mind and Thinking: آدمهای عاقل علاوه بر هوش از قوای استدلال و تفکر منطقی برخوردارند و لذا قادر هستند واقعیتهای خود و دنیا را بشناسند و از هوش خود برای بهترین تطابق خود با دنیا استفاده کنند. به این جهت انسانهای عاقل در مرز رسیدن به خوشبختی هستند و گهگاهی بوی آن را استشمام میکنند و از حظی از آن دارند. برخلاف هوش که به صورت طبیعی در انسان وجود دارد، عقل قابلیتی است که مثل ریاضی باید آموخته شود و رشد داده شود و مهمتر از همه، از آن استفاده شود. انسانهای عاقل به علت انطباق خوبی که با دنیا و واقعیتهای آن دارند رنج و زجر کمی میکشند و به خوبی میتوانند گلیم زندگی خود را از آب بکشند و خوب زندگی کنند.

3- خرد یا Wisdom: خردمندان علاوه بر اینکه از هوش و عقل برخوردارند و لذا میتوانند زندگی خود را به خوبی مدیریت کنند یک گام دیگر هم به جلو میروند و به دیگران هم کمک میکنند تا از زندگی بهرهی بیشتری ببرند. خردمندان باعث میشوند دنیا جای بهتری برای زندگی انسانها و حتی سایر موجودات شود. خردمندان اخلاق را بالاتر و برتر از قانون میدانند و لذا گاهی با اینکه از لحاظ قانونی موظف به کمک به دیگران نیستند ولی به خاطر قواعد اخلاقی خود این کار را میکنند. خردمندان غرق در خوشبختی هستند و جز دردهای ناگزیر زندگی، ناخوشی دیگری ندارند. بهترین زندگی از آنِ خردمندان است. خردمندان شیرهی زندگی را میکشند و حظی (که با لذت بسیار متفاوت است) در زندگی نیست که از آن بهره نبرند یا نبرده باشند. خردمندان عالی زندگی میکنند و هیچ ترسی از مردن ندارند: خوب میمیرند چون عالی زیستهاند! 

+ نوشته شده در جمعه هجدهم مهر ۱۳۹۹ ساعت 14:18 توسط احسان سپهریان  |